الشيخ الصدوق ( مترجم : مستفيد و غفاري )
مقدمة 10
عيون أخبار الرضا ( ع ) ( فارسي )
معرفى نسخه هائيكه كتاب با آنها مقابله شده 1 - نسخهء مخطوط كتابخانهء استاد معظم السيد علاء الدين علوىّ طالقانى - دام بقاؤه - كه اخيرا به كتابخانهء آستان قدس رضوى عليه السلام اهداء گرديده . قطع آن 23 × 14 در 212 ورق و هر صفحه داراى 22 سطر به طول 8 سانتيمتر ، طول كتابت 17 سانت مىباشد . كاتب آن محمد صالح بن صفى الدين ، و تاريخ اتمام كتابت جزء اول آن 1068 هجرى قمرى مىباشد . تاريخ جزء دوم بدليل اسقاط يكى دو صفحه از آخر آن معلوم ما نشد ولى بقرائن موجود كتابت تمام كتاب بقلم يك كاتب بوده است . غالب لغات و مطالب آن در حاشيهء كتاب بيان و مشحون از حواشى است . 2 - نسخهء خطى آستان قدس رضوى عليه السلام كه پدر شيخ بهائى « حسين بن عبد الصمد الحارثىّ » - رحمهما الله - آن را تصحيح و با نسخهء ديگرى مقابله نموده است . نسخه داراى 17 سطر و 244 ورق بوده و در قطع 25 × 18 سانتيمتر مىباشد . كاتب آن شخصى است بنام محمد بن حسين بن محمد الغفارى ، و تاريخ اتمام كتابت آن ماه صفر سال 957 هجرى است . 3 - نسخهء چاپ سنگى مجدول ، معروف به چاپ نجم الدوله . مصحح آن - چنان كه در هامش صحفهء دوم آن تحرير يافته - شخص فاضلى بنام عبد الغفار - رحمة الله عليه - مىباشد ، و حواشى كتاب مملو از بيانات ايشان و بعضى منقول از علامهء مجلسى - رحمه الله - و بحار الانوار است . و در ضمن نسخهء مذكور با نسخهء مصحح مرحوم عالم ربانى سيد نعمت الله جزايرى و چند نسخهء ديگرى مقابله گرديده است . 4 - نسخهء مطبوع حروفى كه بتصحيح و تحشيهء فاضل معاصر جناب آقاى سيد مهدى لاجوردى بوده و ظاهراً با نسخى كه اكنون در كتابخانهء آية الله نجفى مرعشى - رحمه الله - موجود مىباشد مقابله شده است . و ما در اينجا ترجمهء كلام ايشان را دربارهء يكى از نسخه ها ذكر مىنمائيم : « نسخهء اصل در تصحيح اين كتاب متعلق به قرن يازدهم ( 1094 ) هجرى قمرى كه توسط بعض افاضل از روى نسخهء خطى مقابله شده با نسخهء مؤلف - رحمه الله - مقابله شده است . »